رد کردن لینک ها

نقدی بر عملکرد شورا بخش اول: به بهانه 5 مهر روز جهانی گردشگری، چالش های فرهنگی شورای پنجم

اشتراک گذاری

دو سال از عمر شورای پنجم گذشته و به نظر زمان مناسبی برای نقد عملکرد شورا است، به عنوان عضوی از مجموعه شورا به نظرم بهتر است در احوال درون شورایی کمی دست به نقد صحبت کنیم تا راه بر نقدهای برون شورایی هموار شود.

به واسطه آشنایی که قبل از ورود به شورا، با برخی فعالیتهای سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران داشتم، از همان ابتدا این سوال برایم پررنگ بود که چرا نباید شهرداری سبزوار سازمان فرهنگی و اجتماعی داشته باشد؟ دقیقا به خاطر دارم مصادف با همین روزها بود، به مناسبت هفته سالمند، بازدیدی به اتفاق اعضای شورا و مدیریت شهرداری از مجموعه سالمندان پدر داشتیم، آنجا برای اولین بار از شهردار پرسیدم، چرا سازمان فرهنگی و اجتماعی ندارید؟ جوابش کوتاه بود، خیلی کوتاه. زیرساخت های لازم را نداریم ( ضوابط ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی: حداقل 200 هزار نفر جمعیت شهری، حداقل 2 فرهنگسرا با استاندارهای ابلاغی تحت مدیریت و نظارت شهرداری، و وجود حداقل 4 ورزشگاه، سالن ورزشی و زمین بازی با استاندارهای ابلاغی تحت مدیریت و نظارت شهرداری)، و البته به طور ضمنی متوجه شدم که  نگرش هایی در اطراف وجود دارد که ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی را برابر با هزینه سازی برای شهرداری می داند. بعد از آن شاید بیش از چند بار در طول جلسات مختلف از همکاران شورا و شهردار خواسته ام به سمت و سوی تشکیل سازمان فرهنگی و اجتماعی حرکت کنیم، و برای ساخت 4 سالن و زمین ورزشی و 2 فرهنگسرا مصمم باشیم.

نگاه من به اقدامات فرهنگی شهرداری سبزوار در چارچوب وظایف ماده 55 شهرداری، این هست که ابتدا باید به سمت ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی برویم، ایجاد این سازمان عملا خط بطلانی هست بر این نگرش که کار فرهنگی یعنی هزینه تراشی. بسیاری از اقدامات فرهنگی که در حال حاضر به صورت پراکنده در سازمان ها انجام می شود و اقداماتی که مدیریت فرهنگی و اجتماعی شهرداری انجام می دهد در قالب سازمان فرهنگی و اجتماعی جایگاهی وزین تر و پیامدهای بهتری خواهند داشت، و ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی نقطه قوت و افتخار برای شورای پنجم است.

چرا چالش:

بدون اغراق باید بگویم یکی از عمده ترین چالشهای شورا و شهرداری مرتبط با طرح های فرهنگی و اجتماعی و گردشگری شوراست. حتما سوال هست، چرا چالش؟

به عنوان عضویی از شورا که از اولین خواسته هایم ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی است، در طول دو سال گذشته، چندین بار به طرح های فرهنگی، اجتماعی و گردشگری شورای پنجم رای مخالف داده ام، و برای این مخالفت ها دو دلیل عمده دارم که لازم است در مورد آنها صحبت کنم.

به طور کلی شورا در مباحث فرهنگی، اجتماعی، گردشگری با دو نقد اساسی مواجه است:

ا) متولیان ایده زیادند، متولیان مدیریت هم زیادند، اما متولیان هزینه برای اجرایی شدن ایده ها اندک اند. در مسائل فرهنگی، اجتماعی، گردشگری نیز وضع همین است.

مسائل فرهنگی  به طوری ذاتی و ماهیتی متولیان مشخص دارد. ادارات و نهادهای فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی، تربیت بدنی، تبلیغات اسلامی، بنیاد شهید و … . شهرداری به عنوان بازوری یاریگر در کنار این متولیان محسوب می شود. وظایف فرهنگی شهرداری در چارچوب قانون کاملا مشخص است و نمی توان با این توجیه که نهادهای دولتی با مشکل بودجه مواجه هستند مسولیت های فرهنگی خارج از چارچوب قانون برای شهرداری تعریف کرد. اگر مصوبات فرهنگی دو سال گذشته شورا را بررسی کنیم مغایرت های قانونی مصوبات فرهنگی از سوی هیات تطبیق دقیقا ذکر شده است.

به صراحت باید گفت در بسیاری از موارد شورا می خواهد از طریق برخی طرح ها، شهرداری را به عنوان متولی فرهنگی، اجتماعی، گردشگری معرفی کند در حالیکه در ماده 55 قانون شهرداری ها، وظایف شهرداری کاملا  آورده شده است. شورا باید بپذیرد مشکل شهرداری بیش از آنکه در بخش ایده پردازی باشد در بخش تامین منابع مالی است. یک سوال اساسی باید پرسید آیا برای تحقق ایده های فرهنگی مدنظر شورا که در چارچوب وظایف شهرداری نیامده است، ایده های درآمدی هم تعریف و محقق می شود؟

شاید بارها به مصوبه حمایت 500 میلیونی شورا از هندبال اشاره شده است. شهرداری آیا واقعا قادر به تامین این حمایت هست؟ حمایت از سایر تیم ها و ورزشکاران که در سطح جهانی مقام کسب کرده اند آیا امکان پذیر است؟ آیا حمایت کمتر از 5 میلیون تومان از ورزشکار آتش نشان که مقام جهانی کسب کرد از طرف هیات تطبیق مغایر قانون تشخیص داده نشد؟ آیا بهتر نیست به جای اینکه شورا مصوبه 500 میلیون تومانی برای حمایت از تیم هندبال مصوب کند، شهرداری را موظف کند برای ترویج ورزش همگانی در تعدادی از پارک های بزرگ سطح شهر، چند مربی زبده به کار گیرد یا چند سالن ورزشی در محلات کم برخوردار ایجاد نماید؟ (ضمن اینکه مصوبه حمایت 500 میلیونی از تیم هندبال به تایید هیات تطبیق نرسیده و به شهرداری ابلاغ نشده است).

شهرداری اگر در راستای انجام وظایف ماده 55 قانون شهرداری ها، توانایی مالی انجام پروژه هایِ عمرانی بخش فرهنگی و اجتماعی مثل احداث پارک، ایجاد گرمخانه، فضای سبز و ….، را براساس نیازسنجی و مکانیابی بهینه در زمان مناسب داشته باشد، بسیاری از مشکلات فرهنگی و آسیب های اجتماعی اصلا بوجود نمی آیند. بنابراین نگاه فرهنگی شورا قبل از هر اقدامی باید به سمت انجام این گونه پروژه ها باشد.

2) مشکل دیگر این است که شورا بجای تعیین خط و مشی و سیاست های فرهنگی مدنظر خود، ابلاغ آن به شهرداری و نظارت بر نحوه اجرا توسط شهرداری، درصدد ورود به نحوه اجرایی شدن برنامه های فرهنگی است.  

 به صراحت می گویم همین طور که قبلا هم چندین بار گفته ام، نباید به پیوست هر طرح فرهنگی پیمانکار جهت انجام آن کار معرفی شود. شورا نمی تواند در مقام تعیین پیمانکار برای شهرداری باشد و شهرداری را ملزم به کار با پیمانکار خاصی کند، این یعنی مداخله در اجراییات. وظیفه شورا نظارت است. شورا هنگامی در مورد پیمانکار صاحب نظر است که شهرداری در قالب لایحه از شورا کسب تکلیف کند، و شورا دلایل خودش را در موافقت یا مخالفت با پیمانکار اعلام کند.

احتمالا این توجیه وجود داشته باشد که صاحبان طرح و ایده، بهتر از هر پیمانکاری توانایی انجام کار را دارند، قطعا در مباحث سرمایه گذاری این مساله مهم است که صاحب ایده باید در اولویت باشد. اما کدام یک از طرحهای مطرح شده در زمره ایده ناب محسوب می شود؟ در سطور قبل  نوشتم متولی ایده فراوان اند، هر شهروند سبزواری بیش از چند ایده برای رونق گردشگری شهر در سر دارد اما شرایط تحقق ایده ها مهم است.

تشریج دو نقد در قالب یک طرح

اگر آخرین طرح کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری در قالب مثال مطرح شود، دو نقد بالا کاملا تشریح می شود:

یکی از طرح های کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری در جلسه 144 شورا،  این بود که:

« شهرداری بابت طراحی پورتال گردشگری سبزوار با هدف معرفی ظرفیت گردشگری سبزوار، مبلغ 15 میلیون تومان به موسسه ….، پرداخت کند». هدف کمیسیون قطعا استفاده از ظرفیت سمن ها و کار فرهنگی است. اما شکل پرداختن به این هدف باید منطبق بر قانون باشد.

نقد اول در طرح ) طراحی پورتال گردشگری سبزوار، چگونه در زمره وظایف شهرداری تعریف می شود؟ متولی گردشگری چه نهادی است؟ و اگر کاستی در این زمینه وجود دارد، آیا بهتر نیست از طریق نهاد مربوطه برطرف شود؟

من با این طرح مخالفت کردم، به دلیل اینکه معتقدم متولی این کار شهرداری نیست. شهرداری می تواند سهمی در این کار داشته باشد نه اینکه تمام کار به عهده شهرداری باشد.

اگر همین حالا زیرپورتال فرمانداری، اداره میراث فرهنگی، سایت شهرداری، سایت دانشگاه و…، را مشاهده کنیم، هر کدام یک بخش در مورد گردشگری سبزوار دارند. آیا با این همه بستر فعال برای معرفی گردشگری سبزوار، طراحی پورتال جامع گردشگری سبزوار که مدیریت آن نیز هیچ یک از این نهادها نیست ضروری است؟ معرفی گردشگری سبزوار با طراحی پورتال انجام نمی شود، بلکه مساله اصلی در  تهیه اطلاعات است. برای رفع این دغدغه باید اطلاعات مرتبط با حوزه گردشگری سبزوار از سوی اداره میراث فرهنگی و یا از طریق معاونت مرتبط در فرمانداری( به عنوان مرجع)، گردآوری شوند. اطلاعات گردآوری شده وقتی در اختیار سایت ها و ظرفیت های فضای مجازی از جمله سایت شورا، سایت شهرداری، سایت دانشگاه حکیم سبزواری، سایت فرودگاه سبزوار….، قرار گیرند، گردشگری سبزوار کاملا معرفی می شود.  همچنین زیرپورتال اداره میراث فرهنگی و گردشگری سبزوار در سایت اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، باید از سوی اداره میراث فرهنگی سبزوار بروز رسانی و تقویت شود.

بنابراین ایجاد پورتال جداگانه برای گردشگری سبزوار، آن هم با بودجه شهرداری به دلایلی که گفته شد قابل توجیه نیست.

وظیفه شهرداری طراحی پورتال گردشگری نیست، اما آنچه می توان برای شهرداری تعریف کرد می تواند با این مضمون باشد:

« شهرداری سبزوار موظف است در فضای اطلاعی رسانی سایت شهرداری،  بخش گردشگری را فعال کند و اطلاعات مرتبط با گردشگری سبزوار را پوشش دهی کند».

نقد دوم در این طرح) برفرض اینکه طرح های فرهنگی، اجتماعی،گردشگری شورا کاملا منطبق بر وظایف شهرداری باشد. شورا نمی تواند برای انجام اقدامات فرهنگی پیمانکار به شهرداری معرفی نماید.

شورا نمی تواند بگویید: شهرداری موظف است بابت طراحی پورتال گردشگری سبزوار مبلغ 15 میلیون تومان در اختیار موسسه ….قرار دهد. (نقد اول و نقد دوم هر دو وارد است).

شورا می تواند بگویید: شهرداری موظف است در راستای استفاده از ظرفیت سمن ها مبلغ 15 میلیون تومان بابت طراحی پورتال گردشگری هزینه نماید ( نقد اول همچنان وارد است، اما نقد دوم وارد نیست چون پیمانکاری معرفی نشده است).

در بحث استفاده از ظرفیت سمن ها که دغدغه شورا است، شورا می تواند شهرداری را موظف به استفاده از این ظرفیت کند. اما اینکه شورا تاکید بر سمن خاصی داشته باشد به هیچ عنوان در چارچوب وظایف شورا نیست. حدود 100 سمن با مجوز فرمانداری در سطح شهرستان سبزوار ثبت شده اند. در اقدامات فرهنگی، اجتماعی، گردشگری می توان از این ظرفیت استفاده کرد. مثلا در بحث گردشگری، شورا می تواند شهرداری را موظف به استفاده از ظرفیت سمن های گردشگری جهت انجام برنامه های نوروزی نماید، اما شورا نمی تواند واگذاری برنامه های نوروزی به سمن خاصی را به شهرداری تحمیل کند.

امیدوارم حرکت فرهنگی شورای پنجم به سمت ایجاد سازمان فرهنگی و اجتماعی پرشتاب باشد و پروژه هایی عمرانی مرتبط با رفع نیازهای فرهنگی و اجتماعی، اعتلای فرهنگ و رونق گردشگری در چارچوب وظایف قانونی شهرداری بیشتر از گذشته مدنظر باشد.

 

زهرا بخشی-عضوی شورای اسلامی شهر سبزوار

شنبه 6 برج مهر 1398